Trong quá trình xây dựng hoặc cải tạo công trình, không ít chủ đầu tư và đơn vị thi công lựa chọn thay đổi hạng mục cửa nhằm tối ưu chi phí.
Tuy nhiên, nếu cửa chống cháy thuộc yêu cầu của hồ sơ thiết kế phòng cháy và chữa cháy, việc thay thế hoặc không lắp đặt có thể kéo theo nhiều hệ quả pháp lý và kỹ thuật.
Vậy có bị xử phạt nếu không lắp cửa chống cháy không? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ từng trường hợp để tránh những sai sót ảnh hưởng đến nghiệm thu và quá trình đưa công trình vào sử dụng.
Các trường hợp không lắp cửa chống cháy mới bị xem là vi phạm
Công trình có yêu cầu cửa chống cháy theo hồ sơ thiết kế
Không phải mọi công trình đều bắt buộc lắp cửa chống cháy. Tuy nhiên, đối với các công trình thuộc diện phải thiết kế, thẩm duyệt về phòng cháy và chữa cháy, nếu hồ sơ thiết kế đã xác định vị trí lắp cửa chống cháy, vách ngăn cháy hoặc các bộ phận ngăn cháy theo yêu cầu của QCVN 06:2022/BXD thì đây là hạng mục bắt buộc phải thực hiện.
Việc không lắp đặt, lắp không đúng vị trí hoặc thay thế bằng kết cấu không đáp ứng giới hạn chịu lửa theo thiết kế được xem là không tuân thủ hồ sơ thiết kế, hồ sơ thẩm duyệt PCCC và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và xây dựng.
Công trình thay đổi thiết kế hoặc thay thế cửa không đúng quy định
Trong quá trình thi công hoặc cải tạo, nhiều chủ đầu tư lựa chọn thay cửa chống cháy bằng cửa thông thường, giảm cấp chịu lửa hoặc thay đổi kích thước, cấu tạo cửa để phù hợp với nhu cầu sử dụng. Tuy nhiên, nếu những thay đổi này làm sai khác hồ sơ thiết kế, hồ sơ thẩm duyệt PCCC mà không thực hiện thủ tục điều chỉnh theo quy định thì được xem là thi công không đúng thiết kế đã được phê duyệt.
Hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng ngăn cháy của công trình mà còn có thể là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền từ chối nghiệm thu và xử lý vi phạm theo quy định hiện hành.
Công trình đưa vào sử dụng khi hạng mục chưa đáp ứng yêu cầu
Đối với các công trình thuộc diện phải thẩm duyệt và nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy, việc đưa công trình vào khai thác chỉ được thực hiện khi các hạng mục an toàn cháy, trong đó có cửa chống cháy theo thiết kế, đã được hoàn thiện và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Trường hợp chưa lắp đặt cửa chống cháy, lắp đặt không đúng cấu hình hoặc chưa hoàn thành hạng mục ngăn cháy nhưng vẫn đưa công trình vào sử dụng có thể bị xác định là không đáp ứng điều kiện an toàn PCCC trước khi vận hành. Ngoài nguy cơ bị xử lý theo quy định, chủ đầu tư còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục để đáp ứng yêu cầu nghiệm thu.
Không lắp cửa chống cháy ảnh hưởng gì ngoài vấn đề xử phạt?
Đối với những công trình có yêu cầu cửa chống cháy theo hồ sơ thiết kế và quy định về phòng cháy, chữa cháy, việc không lắp đặt hoặc lắp đặt không đúng yêu cầu không chỉ làm phát sinh nguy cơ bị xử lý vi phạm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nghiệm thu, đưa công trình vào sử dụng và hiệu quả của giải pháp ngăn cháy. Một số hệ quả cần lưu ý gồm:
- Không đáp ứng điều kiện nghiệm thu công trình: Khi cửa chống cháy là hạng mục bắt buộc theo hồ sơ thiết kế và hồ sơ thẩm duyệt PCCC, việc không lắp đặt hoặc lắp đặt sai cấu hình có thể khiến hạng mục không đáp ứng yêu cầu nghiệm thu, buộc chủ đầu tư phải khắc phục trước khi hoàn tất thủ tục theo quy định.
- Ảnh hưởng đến việc đưa công trình vào khai thác, sử dụng: Đối với công trình thuộc diện phải nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy, việc chưa hoàn thiện các hạng mục ngăn cháy theo thiết kế có thể ảnh hưởng đến điều kiện đưa công trình hoặc hạng mục công trình vào hoạt động theo quy định của pháp luật.
- Phát sinh chi phí khắc phục và thay thế: Nếu phát hiện cửa chống cháy không đúng thiết kế, không đúng cấp chịu lửa hoặc bị thay thế bằng cửa thông thường sau khi thi công, chủ đầu tư có thể phải tháo dỡ, lắp đặt lại hoặc bổ sung hạng mục để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt.
- Làm giảm hiệu quả ngăn cháy và bảo vệ lối thoát nạn: Cửa chống cháy là một bộ phận của hệ thống ngăn cháy, có nhiệm vụ hạn chế lửa và khói lan giữa các khoang cháy trong thời gian nhất định. Khi thiếu hạng mục này hoặc sử dụng không đúng yêu cầu, khả năng bảo vệ lối thoát nạn, hỗ trợ sơ tán và giảm thiểu thiệt hại cho người và tài sản sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.
Những hiểu nhầm khiến nhiều chủ đầu tư dễ vi phạm
Nhiều trường hợp vi phạm về cửa chống cháy không xuất phát từ việc cố tình không tuân thủ quy định mà đến từ những hiểu nhầm trong quá trình thiết kế, thi công hoặc cải tạo công trình. Việc nhận diện đúng các quan điểm chưa chính xác dưới đây sẽ giúp chủ đầu tư hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm công trình đáp ứng yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy.
- Chỉ cần lắp cửa chống cháy là đủ: Khả năng ngăn cháy được đánh giá trên toàn bộ hệ cửa đã được thử nghiệm, bao gồm khung, cánh, gioăng chống cháy, phụ kiện và phương pháp lắp đặt. Việc sử dụng cửa không đúng cấu hình hoặc tự ý thay đổi phụ kiện có thể làm hệ cửa không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật ban đầu.
- Có thể tự ý thay cửa sau khi công trình hoàn thành: Đối với các vị trí cửa chống cháy thuộc giải pháp phòng cháy và chữa cháy của công trình, việc thay đổi chủng loại cửa, cấp chịu lửa, kích thước hoặc kết cấu có thể làm thay đổi nội dung hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt. Trước khi thực hiện, chủ đầu tư cần xem xét yêu cầu của pháp luật về xây dựng và phòng cháy, chữa cháy để bảo đảm việc thay đổi không làm ảnh hưởng đến giải pháp an toàn cháy của công trình.
- Chỉ chung cư hoặc nhà cao tầng mới cần cửa chống cháy: Trên thực tế, yêu cầu lắp cửa chống cháy không chỉ phụ thuộc vào chiều cao công trình mà còn căn cứ vào công năng sử dụng, quy mô, giải pháp ngăn cháy và nội dung của hồ sơ thiết kế. Nhiều công trình như khách sạn, bệnh viện, trường học, nhà xưởng, trung tâm thương mại hoặc nhà ở kết hợp kinh doanh vẫn có thể phải bố trí cửa chống cháy tại các vị trí theo quy định.
Làm thế nào để bảo đảm công trình đáp ứng yêu cầu?
Đối chiếu hồ sơ thiết kế trước khi thi công
Trước khi lựa chọn hoặc lắp đặt cửa chống cháy, chủ đầu tư cần kiểm tra hồ sơ thiết kế và hồ sơ thẩm duyệt về phòng cháy và chữa cháy để xác định đúng vị trí, cấp chịu lửa và yêu cầu kỹ thuật của từng hạng mục. Đây là căn cứ quan trọng để bảo đảm công trình đáp ứng QCVN 06:2022/BXD và tránh thi công sai thiết kế.
Sử dụng hệ cửa đúng cấu hình đã được thử nghiệm
Cửa chống cháy chỉ đáp ứng yêu cầu khi được lắp đặt theo đúng hệ cửa đã được thử nghiệm, bao gồm khung, cánh, gioăng chống cháy và các phụ kiện đồng bộ. Việc tự ý thay đổi chủng loại, cấu tạo hoặc sử dụng phụ kiện khác với cấu hình đã thử nghiệm có thể ảnh hưởng đến khả năng ngăn cháy và việc nghiệm thu công trình.
Thi công, nghiệm thu và quản lý đúng quy định
Sau khi lắp đặt, hạng mục cửa chống cháy cần được kiểm tra, nghiệm thu theo hồ sơ thiết kế trước khi công trình đưa vào sử dụng. Trong quá trình vận hành, không nên tự ý thay thế cửa hoặc thay đổi cấu hình nếu việc thay đổi làm ảnh hưởng đến giải pháp phòng cháy và chữa cháy của công trình. Khi cải tạo hoặc sửa chữa, cần rà soát yêu cầu pháp lý để bảo đảm công trình vẫn đáp ứng quy định hiện hành.
Việc có bị xử phạt nếu không lắp cửa chống cháy không phụ thuộc vào yêu cầu của từng công trình, hồ sơ thiết kế và các quy định về phòng cháy, chữa cháy, chứ không áp dụng chung cho mọi trường hợp. Chủ đầu tư cần xác định đúng nghĩa vụ của công trình và tuân thủ đầy đủ từ khâu thiết kế đến thi công để tránh các rủi ro pháp lý. Nếu cần tư vấn giải pháp cửa chống cháy phù hợp, Cửa Thép Việt sẵn sàng đồng hành với hệ sản phẩm đã được kiểm định cùng dịch vụ tư vấn và lắp đặt đúng yêu cầu kỹ thuật.
